Pneumokokken zijn bacteriën die van nature voorkomen in de luchtwegen van kinderen en volwassenen. Soms veroorzaken deze bacteriën ziekte: met name longontsteking (ook wel pneumonie), maar ook bloedvergiftiging (sepsis), of hersenvliesontsteking worden door deze bacterie veroorzaakt.
Mensen met een afweerstoornis, zoals chronische lymfatische leukemie (CLL), hebben een verhoogd risico om ziek te worden door de pneumokokken bacterie. Daarom wordt vaccineren van CLL patiënten tegen de pneumokokken bacterie al langer aanbevolen in internationale richtlijnen. In Nederland is het vaccineren van CLL patiënten nieuw.
Andere groepen mensen in Nederland die het pneumokokkenvaccin ontvangen zijn: pasgeborenen (in het rijksvaccinatieprogramma), ouderen >60 jaar, mensen die afweerremmende medicijnen gebruiken, mensen die die geen milt hebben.
De vaccinatieserie bestaat uit 2 verschillende 2 vaccins. De vaccins worden toegediend in de bovenarm. Eerst wordt het vaccin genaamd Prevenar-13® toegediend. Dit vaccin beschermt tegen de 13 soorten van de pneumokokken bacterie. Ongeveer 2 maanden later wordt een tweede vaccin toegediend, Pneumovax23®, dit vaccin beschermd tegen 23 soorten van de pneumokokken bacterie. Bijwerkingen zijn vergelijkbaar met de bijwerkingen van andere vaccinaties, zoals zwelling op de injectieplaats, huiduitslag, spierpijn, temperatuurverhoging, verminderde eetlust. Meestal zijn deze bijwerkingen van korte duur.
De vaccins beschermen samen tegen tegen 23 soorten van de pneumokokkenbacterie. Omdat er ook nog andere soorten bacteriën en virussen bestaan, die niet in de vaccins zitten, is het nog steeds mogelijk na vaccinatie een infectie (zoals longontsteking of hersenvliesontsteking) te krijgen. Wel wordt de kans op zo’n infectie hopelijk minder groot door u te laten vaccineren.
Omdat vaccineren tegen pneumokokken bij patiënten met CLL nieuw is in Nederland, wordt er in verschillende centra in Nederland meegewerkt aan een observationeel onderzoek (de Pneumo-CLL studie) om te kijken naar de antistofaanmaak na pneumokokkenvaccinatie. Momenteel loopt dit onderzoek in het Amsterdam UMC-Locatie AMC, het Haga Ziekenhuis, het Flevoziekenhuis, het Ikazia ziekenhuis, Ziekenhuis Gelderse Vallei en het St Jansdal. Als u in één van deze ziekenhuizen behandeld wordt voor CLL kunt u aan uw hematoloog vragen of u mee kunt doen aan dit onderzoek.
Mocht u in een ander ziekenhuis worden behandeld dan kunt u na eventueel overleg met uw behandeld hematoloog contact opnemen met mw. H.M. Garcia Garrido. Contact gegevens kunt u onder aan deze pagina vinden.
Voor vaccinatie dient u wel na overleg met mw. H.M. Garcia Garrido naar het AMC te gaan indien u mee wilt doen aan de pneumokokken vaccinatie en het onderzoek.
Overkoepelende vragen kunnen gesteld worden aan H.M. Garcia Garrido, Arts-onderzoeker uit het Amsterdam UMC locatie AMC via h.m.garciagarrido@amsterdamumc.nl.