A B C D

Verklaring: buikholte

Verklaring: Arterieel BloedGas afname in slagader bijvoorbeeld in de lies.

Verdere uitleg: bij een arteriële bloedgasanalyse wordt slagaderlijkbloed onderzocht. Hierbij wordt gekeken naar zuurstofgehalte, het koolzuurgasgehalte en de zuurgraad van het bloed.

Verklaring: neusamandelen

Verklaring: vergrote lymfeklier.

Verklaring: Auto-Immuun Hemolytische Anemie

Verdere uitleg: dit is een aandoening waarbij de rode bloedcellen (erytrocyten) worden afgebroken door antistoffen die gericht zijn tegen de eigen erytrocyten. Het is een auto-immuun ziekte.

Verklaring: Auto-Immuun Hemolytische Anemie met warme antistoffen

Verdere uitleg: een bepaald type AIHA produceren zogenaamde ‘warmte-antilichamen’. Dit wil zeggen dat de antilichamen actief worden en de bloedcellen gaan vernietigen bij 37° C-lichaamstemperatuur.

Verklaring: Auto-Immuun Hemolytische Anemie met koude antistoffen

Verdere uitleg: een bepaald type AIHA produceren zogenaamde ‘koude-antilichamen’. Dit wil zeggen dat de antilichamen actief worden en de bloedcellen gaan vernietigen bij koudere temperaturen. Koude antilichamen kunnen actief worden wanneer het lichaam (meestal handen en voeten) worden blootgesteld aan temperaturen onder lichaamstemperatuur meestal onder de 20 °C.

Verklaring: zweertje in de mond

Verdere uitleg: pijnlijk grijswit zweertje in de mond, wangslijmvlies, tandvlees en/ of verhemelte.

Verklaring: verlaagd aantal granulocyten.

Verdere uitleg: door vermindering van de goede witte bloedcellen wordt ook het immuunsysteem of te wel de afweer sterk verminderd.

Verklaring: ALanine-AminoTransferase, een lichaamsenzym ALAT kan in bloed bepaald worden.

Verdere uitleg: vooral aanwezig in de lever.

Verklaring: Albumine - Belangrijk plasma-eiwitmolecuul in het bloedplasma.

Verdere uitleg: Albumine is een belangrijk eiwitmolecuul in het bloedplasma wat een belangrijke rol speels in de juiste osmotische druk in de bloedvaten.

Zie Alb.

Verklaring: Auto-Immuun.

Verdere uitleg: hierbij keert het immuunsysteem zich tegen zijn/haar eigen lichaam.

Verklaring: Alkalische Fosfatase.

Verdere uitleg: Alkalische Fosfatase wordt onderzocht bij een verdenking van problemen met de botten, lever of galwegen. Het wordt vaak samen met ASAT, ALAT, en Gamma-GT bepaald.

Verklaring: Acute Lymfatische Leukemie.

Verdere uitleg: Acute Lymfatische Leukemie is een geheel andere ziekte dan CLL. Het gaat hierbij om een acute vorm van bloedkanker van het type ‘lymfoïde’ witte bloedcel waarbij symptomen snel ontstaan en snel behandeld moeten worden.

Verklaring: allogene stamceltransplantatie is een behandeling waarbij nieuwe stamcellen van een donor worden toegediend.

Verdere uitleg: stamcellen in het beenmerg maken voortdurend nieuwe bloedcellen aan. Bij CLL worden altijd stamcellen van een donor toegediend omdat een transplantatie met eigen stamcellen niet effectief is.

Verklaring: haaruitval.

Verklaring: plaatselijk haaruitval op het hoofd.

Verdere uitleg: alopecia areta is de ‘plekgewijze’ kaalheid op het hoofd en behoort tot de zogenoemde auto-immuunziekten.

Verklaring: algemeen verspreid haaruitval over het gehele lichaam.

Verklaring: bouwstoffen van eiwitten.

Verdere uitleg: het menselijk lichaam heeft een aantal essentiële aminozuren uit het voedsel nodig.

Verklaring: Acute Myeloide Leukemie.

Verdere uitleg: Acute Lymfatische Leukemie is een geheel andere ziekte dan CLL. Het gaat hierbij om een acute vorm van bloedkanker van het type ‘myeloïde’ witte bloedcel waarbij symptomen snel ontstaan en snel behandeld moeten worden.

Verklaring: voorgeschiedenis en symptomen (van een ziekte).

Verklaring: absolute neutrofiele (neutrofiele granulocyten) aantal.

Verdere uitleg: een neutrofiele granulocyt is een granulaire witte bloedcel die een essentieel onderdeel vormt van het immuunsysteem. Neutrofielen vormen de grootste groep leukocyten en maken ongeveer 60% uit van het totale aantal witte bloedcellen dat in een gezond lichaam aanwezig is.

Verklaring: bloedarmoede.

Verdere uitleg: daling van hoeveelheid hemoglobine, doorgaans door daling van het aantal rode bloedcellen.

Verklaring: ontsteking van de tonsillen (keelamandelen).

Verklaring: geneesmiddelen die het maagzuur neutraliseren.

Verklaring: Antibiotica.

Verdere uitleg: producten van een levend organisme of synthetisch zijn gemaakt die bacteriën vernietigen of in hun groei remmen.

Verklaring: medicijnen die het bloed dunner maken en daarmee stolling van het bloed tegengaan.

Verdere uitleg: deze medicijnen worden gebruikt in de behandeling óf ter voorkoming van bloedstolsels.

Verdere uitleg: eiwitten in het bloed die afgescheiden worden door lymfocyten en betrokken zijn bij de afweerreactie van het lichaam.

Verklaring: geprogrammeerde celdood.

Verdere uitleg: normale cellen leven een bepaalde duur en zullen dan automatisch doodgaan.

Verklaring: ASparaat AminoTransferase, een enzym dat in veel cellen in ons lichaam voorkomt. ASAT kan in het bloed bepaald worden.

Verdere uitleg: bij beschadiging van de lever en/of spiercellen komt ASAT vrij in het bloed.

Verklaring: American Society of Clinical Oncologie

Verklaring: zelf.

Verklaring: het lichaam keert zich tegen zichzelf door antistoffen aan te maken tegen de eigen cellen.

Verdere uitleg: afweer tegen zichzelf Auto = zelf Immuun = afweer tegen infecties.

Verklaring: bepaald kwaadaardig huidgezwel.

Verklaring: basofiele granulocyten.

Verdere uitleg: een bepaald type witte bloedcel. In de granules van de basofiele granulocyt zijn histamine en mediatoren opgeslagen. Dit zijn stoffen die een ontstekingsreactie op gang kunnen brengen.

Verklaring: Beta-2-Microglobuline is een tumor marker in het bloed of urine.

Verdere uitleg: een hoog niveau van β2-microglobuline voor aanvang van de behandeling van CLL is tot op heden geassocieerd met inferieure (minder waardevolle) overleving.

Verklaring: B-cellen zijn lymfocyten (witte bloedcellen).

Verdere uitleg: B-cellen spelen een belangrijke rol in het humorale immuunsysteem (afweersysteem). Humorale immuniteit is dat deel van de afweer dat uiteindelijk leidt tot de productie van antistoffen.

Verklaring: B-Cell Lymfoom.

Verdere uitleg: als kanker in de cellen van de lymfeklieren ontstaat spreken we van een lymfoom. Het BCL-2 -gen is een regulerend eiwit die de celdood reguleert door apoptose (proces waarin een cel zichzelf dood) te remmen of juist bewerkstelligd.

Verklaring: B-Cell Receptor.

Verdere uitleg: een B-Cell Receptor is een molecuul dat zich in deze situatie aan de buitenkant van een celmembraan van een B-cel bevindt. B-cellen zijn witte bloedcellen die een belangrijke rol spelen in het afweersysteem. Het lichaam produceert talloze verschillende types B-cellen; ze zijn qua uiterlijk gelijk, maar elk type heeft een unieke B-cel receptor op zijn membraam dat maar één specifiek antigeen bindt.

Verklaring: trombocyten.

Verdere uitleg: bloedplaatjes zijn de kleinste cellen in het bloed. Zij hebben geen celkern. Bloedplaatjes zijn belangrijk voor de bloedstolling De bloedplaatjes worden afgebroken in de milt.

Verklaring: B-lymfocyten zijn de witte bloedcellen die verantwoordelijk zijn voor onze afweer en uiteindelijk de aanzet geven tot de productie van antistoffen.

Verdere uitleg: B-lymfocyten circuleren in het bloed, maar zitten voornamelijk in de lymfeklieren, de milt en in geringe mate in het beenmerg.

Verklaring: 1. Beenmerg of 2. Basale Membraam of 3. Basaal Metabolisme.

Verdere uitleg: 1. Beenmerg is een weefsel dat zich bevindt in het binnenste van beenderen vooral bekken, borstbeen, de ribben en de ruggenwervervels. Uit de stamcellen die zich in het beenmerg bevinden worden bloedcellen gemaakt. De witte bloedcellen (leukocyten), rode bloedcellen (erytrocyten) en bloedplaatjes (trombocyten). 2. Basaal Membraam is een dun vezelig laagje dat zich rond de meeste organen bevindt. 3. Basaal Metabolisme, is rustmetabolisme, of energie verbruik in rust in de stofwisseling die nodig is om de minimale hoeveelheid energie te leveren die noodzakelijk is voor de primaire levensprocessen.

Verklaring: BeenMerg Biopsie. Er zijn twee soorten; sternumpunctie waarbij materiaal wordt verkregen uit het borstbeen of een cristabioptie waarbij materiaal wordt verkregen uit de bekkenkam.

Verdere uitleg: een beenmergpunctie is een onderzoek waarbij beenmerg en/of botweefsel wordt verkregen voor een onderzoek om te kijken naar bloedaanmaak en afwijkende cellen. Beenmerg kan zowel verkregen worden uit het borstbeen als uit de rand van het bekken, de bekkenkam. Botweefsel alleen uit de bekkenkamp.

Verklaring: BeenMerg-Transplantatie.

Verdere uitleg: een beenmergtransplantatie of het transplanteren (overplaatsen) van afgenomen beenmerg. Via een infuus worden stamcellen toegediend.

Verklaring: Bendamustine en Rituximab kuur.

Verdere uitleg: behandeling van Bendamustine (chemotherapie) en Rituximab (immuuntherapie) zie verder op de CLL-site onder CLL-behandelingen.

Verklaring: BTK is een specifiek eiwit dat kankercellen helpt om te overleven.

Verdere uitleg: BTK-remmer zoals Ibrutinib, is een doelgerichte therapie dat aangrijpt op specifieke moleculen op kwaadaardige lymfocyten.

Verklaring: blaar.

Verklaring: Bloed Ureum Nitrogenium (Stikstof), is een meting in het bloed van de bloedureumstikstof, dit is een afbraakproduct van eiwitten. Stikstof is een scheikundig element met het symbool N (Nitrogenium).

Verdere uitleg: niet alle BUN-waarden zijn het gevolg van een nierbeschadiging, Veel voorkomende medicijnen zoals aspirine en sommige antibiotica kunnen ook het BUN-niveau verhogen.

Verklaring: Calcium, oftewel kalk. Dit is een mineraal.

Verdere uitleg: Calcium is belangrijk voor de opbouw van de botten en het gebit, een goede werking van de zenuwen en de spieren en zorgt voor het transport van andere mineralen in de lichaamscellen zoals natrium, kalium en magnesium.

Zie Ca.

Verklaring: Cel- of Cellulair AdhesieMolekuul.

Verdere uitleg: CAM’s zijn een groep eiwitten uit immunoglobuline-supergenfamilie die betrokken zijn tussen adhesie aantrekkingskracht) tussen cellen.

Verklaring: gist.

Verdere uitleg: een gist die leeft in het maagdarmstelsel mond en vagina maar met name als het afweersysteem het laat afweten gaat deze gist overgroeien en veroorzaakt dan een gistinfectie.

Verklaring: gist infectie

Verdere uitleg: zie Candida.

Verklaring: maag-ingang.

Verklaring: bacteriële afbraak van hard tandweefsel.

Verklaring: Chimere Antigen Receptor.

Verdere uitleg: bij CAR-T-cel-therapie worden de killer T-cellen van een patiënt met behulp van DNA-technieken ‘tumor specifiek’ gemaakt. Na toediening aan de patiënt gaan de CAR-T-cellen op zoek naar de tumorcellen. Na herkenning en binding wordt de ‘killing’-machinerie van de T-cel geactiveerd en worden tumorcellen gedood.

Verklaring: Complete Blood Counter.

Verdere uitleg: een volledig bloedbeeld. Hierbij wordt gekeken naar het hemoglobine gehalte, leukocyten en trombocyten aantal.

Verklaring: Cluster Differentaition-merker.

Verdere uitleg: CD-marker is een antigeen die zich op de oppervlakte van een cel bevindt. Een van de bekendste CD-marker is CD20. CD-markers kunnen verschillende klassen van lymfocyten zoals B-lymfocyten of T-Lymfocyten onderscheiden op basis van hun unieke marker patroon. Antilichamen gericht tegen deze CD-markers worden gebruikt voor immunofenotypering in de diagnostiek van o.a. CLL.

Verklaring: behandeling van kanker met geneesmiddelen.

Verdere uitleg: stoffen die remmend werken op de celgroei.

Verklaring: Creatine-Kinase.

Verdere uitleg: Creatine-Kinase is een belangrijk enzym in de energiehuishouding van de cel.

Verklaring: Chloride.

Verdere uitleg: Chloride zorgt samen met natrium en kalium voor de vochtbalans in het lichaam.

Verklaring: Chronische Lymfatische Leukemie.

Verdere uitleg: vorm van chronische bloedkanker (leukemie) van het type ‘lymfoïde’ witte bloedcel.

Verklaring: Chronische Myeloïde Leukemie.

Verdere uitleg: vorm van chronische bloedkanker (leukemie) van hettype ‘myeloïde’ witte bloedcel.

Verklaring: bindvliesontsteking van het oog.

Verklaring: hormoon uit de bijnierschors.

Verdere uitleg: er bestaat ook een synthetische variant van dit lichaamseigen bijnierschorshormoon. Deze groep medicatie (prednisolon/dexamethason) onderdrukt diverse lichamelijke reacties bij ontstekingen en infecties.

Verklaring: ontsteking van de dikke darm.

Verklaring: dikke darm.

Verklaring: stress hormoon welke wordt geproduceerd in de bijnierschors.

Verklaring: 1. Creatine Phosphate = kreatinie 2. Chronische Patiënt.

Verdere uitleg: 1. Het(kreatine) is een afbraakproduct van de spieren. Het wordt continue door de nieren uit het bloed gefilterd en uitgescheiden in de nieren. Hoe minder de nieren werken hoe hoger het creatine-gehalte in het bloed kan zijn en is daarmee een maat voor de nierfunctie. 2. Een patiënt waarbij er sprake is van een chronische ziekte. Dit houdt in dat iemand langdurig last heeft/ziek is van dezelfde aandoening. Vaak is deze aandoening niet te genezen en moet een patiënt hiermee leren leven waarbij behandeling dit eventueel dragelijker kan maken.

Verklaring: C-Reactive Proteïne.

Verdere uitleg: CRP is een acute fase eiwit dat wordt gemaakt in de lever. Een verhoogde CRP-waarde komt voor bij infecties en ontstekingen.

Verklaring: Chronische Rhinosinusitis.

Verdere uitleg: een langdurige ontsteking of infectie van de neusbijholten.

Verklaring: ComputerTomografie.

Verdere uitleg: is een radiologisch onderzoek waarbij röntgenstralen genereren gedetailleerde dwarsdoorsneden van een lichaamsregio welke de computer omzet in beelden in andere ruimtelijke vlakken en in driedimensionale beelden. Tijdens dit onderzoek ligt u op een onderzoekstafel die langzaam door een smalle tunnel (de CT-scan) schuift.

Verklaring: blaasontsteking.

Verklaring: chemotherapie.

Verdere uitleg: cytostatica kunnen remmend werken op de deling van tumor(cellen) doordat ze de celgroei remmen.

Verklaring: Common Variable Immuno Deficiency.

Verdere uitleg: CVID (Common Variable ImmunoDeficiency) zijn aandoeningen waarbij geen, respectievelijk te weinig, immunoglobuline worden aangemaakt.

Verklaring: Diagnose Behandel Combinatie.

Verdere uitleg: met een DBC kan een ziekenhuis de geleverde zorg declareren bij de zorgverzekeraar. Tegenwoordig heet dat een DOT (DBC’s Op weg naar Transparantie).

Verklaring: ontlasting, stoelgang.

Verdere uitleg: poepen, het via de anus verlaten van ontlasting.

Verklaring: 17p-del.

Verdere uitleg: deletie 17p (del17p) is een zeldzame genomische (set van genen) afwijking die wordt aangetroffen bij patiënten met CLL.

Verklaring: ontsteking van de huid.

Verklaring: het ziektekiem vrij maken.

Verdere uitleg: ontsmetten, het doden van virussen en ziekteverwekkers op een oppervlakte.

Verklaring: Disease Free Survival.

Verdere uitleg: de ziektevrije overleving, de kankervrij periode die wordt gemeten na het gebruik van een bepaald medicijn.

Verklaring: middenrif.

Verdere uitleg: het middenrif is een dun, koepelvormige spier die horizontaal langs de onderkant van de ribbenkast loopt. Scheiding tussen borst- en buikholte.

Verklaring: buikloop.

Verdere uitleg: overvloedige, dunne en waterige ontlasting. Vaak meerdere keren op een dag. Vaak veroorzaakt door een virus.

Verklaring: Diffuus Large (grootcellig) B-cel Lymfoom.

Verdere uitleg: DLBCL is de meest voorkomende vorm van non-hodgkinlymfoom.

Verklaring: slikstoornis.

Verdere uitleg: problemen met slikken.