In dit artikel heb ik geprobeerd om in relatieve “lekentaal” de werking van het immuunsysteem uiteen te zetten en aan te geven waar bij CLL-patiënten defecten in dat systeem kunnen ontstaan. Ook heb ik een overzicht gegeven van wat er op dit moment bekend is over COVID-19 infecties in relatie tot CLL-patiënten. Tenslotte ben ik ingegaan op welke manier van leven van invloed kan zijn op ons welbevinden en op de manier waarop we zo lang mogelijk zo goed mogelijk met CLL kunnen leven.
Natuurlijk is ook van belang dat we accepteren dat we CLL hebben en dat dit beperkingen met zich mee kan en zal brengen. Met dit overzicht hoop ik je handvatten te hebben gegeven om toch nog een beetje invloed te kunnen uitoefenen op je welbevinden.
Rest mij Dr. Michel van Gelder en zijn collega’s Doreen te Raa en Ellen van der Spek hartelijk te danken voor zijn bereidheid om met mij mee te denken en zijn professionele inbreng bij de totstandkoming van dit artikel.